De reisgekte, maar niet in de leuke, positieve zin van het woord. Een voorbeeldje uit L’Echo Touristique: een Japanse die de Notre-Dame bezoekt, niets speciaals. Maar een Japanse met verwilderde blik, totaal in extase in het midden van de kathedraal, ervan overtuigt dat zij daar is omdat een stem helemaal vanuit Tokyo haar dat heeft opgedragen… Minder normaal, maar steeds frequenter!
Er zijn inderdaad reizigers die, wanneer ze in contact komen met andere culturen, hun verstand verliezen en zelfs in een waanzinscrisis terecht komen. In de helft van de gevallen gaat het om hevige, acute crisissen, vooral bij jongeren, in landen met een heel verschillende cultuur. Tot nu toe ging het om slechts een klein aantal gevallen, maar dit komt steeds vaker voor. Volgens het Syndicat national des sociétés d’assistance (SNSA) ging het vorig jaar om een stijging van 6,7% van repatriëringen gelinkt aan psychologische problemen. Bij IMA (Inter Mutuelles Assistance) bijvoorbeeld gaat het om 445 patiënten.
In het geval van een crisis wordt er contact omgenomen met de assistentieverlener. Deze neemt op zijn beurt contact op met zijn artsen. Eerst evalueert men de staat waarin de patiënt zich bevindt. Soms is er alleen psychologische bijstand nodig, soms moet de patiënt daadwerkelijk gerepatrieerd worden. Of de kosten hiervan op rekening van de verzekeringsagent zijn, hangt af van het ondertekende contract en van de situatie. Sommige contracten sluiten zulke psychologische gevallen volledig uit, terwijl andere maatschappijen ook het medisch verleden van de patiënt uitspitten. Bij Mondial Assistance bijvoorbeeld, heeft 40% van de gevallen geen psychologisch verleden (of hoe je het ook mag noemen). In de andere gevallen mag de patiënt niet meer gehospitaliseerd geweest zijn in de afgelopen 6 dat hij stabiel is. (Bron: L’Echo Touristique)
Ik vind dat het over best wel veel gevallen gaat! Maar wat veroorzaakt juist deze opwellingen bij sommige reizigers? Met heeft het vooral over “een cultuurschok”. Eventjes onderzoeken…!
Wat?
Als je in een andere cultuur komt, kan je je gedesoriënteerd voelen, ongemakkelijk en in de war. Dit fenomeen noemt men een cultuurschok. Niets nieuws dus…
Hoe ontstaat het?
Een cultuurschok krijg je als je verwachtingspatroon doorbroken wordt. Ieder persoon groeit op in een bepaald cultuur met specifieke gewoontes, tradities, omgangsvormen, normen, waarden… Je leert hoe je je moet gedragen en wat je mag verwachten in een bepaalde situatie. Ga je naar een ander land, dan word je geconfronteerd met een andere samenleving waar voor heel wat zaken andere regels en woontes gelden. Bij élk verschil met je eigen leefwereld, sta je (al is het maar een nanoseconde) verwonderd stil. Al die kleine stops samen vormen de beruchte cultuurschok. Voor de ene reiziger is die al heftiger dan voor de andere.
Kan je een cultuurschok voorkomen?
Vergeet het maar. Er bestaan geen vaccins, pilletjes of zalfjes om dit te voorkomen. Geen foto, reisverslag of reisgids kan je voorbereiden op het moment dat je bv. geconfronteerd wordt met de armoede in een Indische grootstad. Je wéét wel dat het er is, maar dit “live” zien… Dat is een andere koek!
Moet je dan maar de cultuurschok ontlopen en thuisblijven?
Nee, net die schok maakt reizen zo intensief en interessant. Je komt rijker terug van een reis door de vele nieuwe indrukken die je opdoet en door de confrontatie met je eigen cultuur. Je kan de schok wel opvangen. Hoe meer je leert over een bepaalde cultuur, hoe gemakkelijker het zal zijn om die cultuur te begrijpen en je eraan aan te passen. Zoek informatie op, leer een beetje van de taal, leg contacten met de plaatselijke bevolking… Kortom, vertrek met een open geest. Sommige mensen kicken ook net op de cultuurschok. Zij vertrekken het liefst met een blanco blad en willen zich ter plaatse laten verrassen. Geen probleem, zolang je maar respectvol omgaat met de culturele verschillen.
De cultuurschok, zacht of intens, hoort bij het reizen. Laat je er niet door afschrikken, maar zie het als een uitdaging. En vergeet niet… Thuiskomen is vaak de grootste cultuurschok!
Ten slotte, nog enkele tips!
- Je bent in een ander land, aanvaard dat de mensen er andere gewoontes hebben.
- Respecteer verschillen, maar verloochen je eigen afkomst niet. Blijf jezelf.
- Heimwee zal je doen uitkijken naar dingen die vertrouwd zijn, geef daar gerust aan toe.
- Forceer je niet om bepaalde gewoontes over te nemen. Gun jezelf tijd.
- Sta open voor verrassingen. Relativeer de verschillen. Je hoeft niet verkrampt rond te lopen en bang te zijn om iets fout te doen. Voor de locals ben je immers een vreemde gast, ze zullen je “bizarre westerse” gewoontes wel in die context plaatsen. Je vreemde gedrag zal niet zelden een bron van hilariteit zijn.
- Zoek lotgenoten om je ervaringen te delen, maar durf ook uit die vertrouwde kring te breken.
- Informeer je voor je vertrek over het land. Praat met mensen die er al geweest zijn. Zo kan je echt genante situaties vermijden of bepaalde gewoontes al leren kennen.
- En last but not least: geniet van je reis!
(Bron: www.reismicrobe.be)
